رئیس هیئت مذاكره كننده ایران با تاكید بر اینكه مذاكره ادامه مبارزه است، گفت: دیپلماسی و میدان در تضاد نیستند و بدون دیپلماسی، دستاوردهای عرصه میدان به ثمر نمینشیند.
آقای محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما؛ به تشریح آخرین تحولات مربوط به مذاكرات میان ایران و آمریكا پرداخت.
قالیباف: من گاهی اوقات میبینم كه بعضی دوستانمان احساس میكنند كه بحثهای دیپلماسی، با بحثهای میدان و كارهای نظامی، در تضادند، بعضی آن را دوست دارند، بعضیها این را دوست دارند، اساسا این كار، كار اشتباهی است در میدان هر موفقیت نظامی هرچقدر هم موفق باشد، زمانی آن اثر موفقیت را میتوانیم ببینم، یعنی آوردههای آن پیروزی را میتوانیم ببینیم، چه در حال، چه در آینده و چه در تاریخ كه میخواهند قضاوت كنند، كه آن پیروزی از جهت حقوقی و سیاسی ثبت شود، ماندگار شود، بدون دیپلماسی این زحمت عرصه میدان به ثمر نخواهد نشست، یك وقتهایی این پیش میآید كه ما در حوزه نظامی شرایطی فراهم میشود كه دیپلماسی باید كار خودش را انجام دهد، یعنی همان معنا، نگاه كنید وقتی میگوییم كار خودش یعنی این كه همان ماموریتی را كه نظامی میخواهد انجام بدهد، به هر دلایلی نمیشود، آن را باید دیپلماسی بتواند انجام دهد.
پس من همیشه گفتم، مال امروز نیست، این حرف ما مال شش- هفت سال قبل است كه گفتم مذاكره یك روش مبارزه است ادامه مبارزه است، پس آنهایی كه فرق میگذارند یا میخواهند دوگانه درست كنند، تو طرفدار این میدانی یا طرفدار آن میدانی این اصلا در جاده خاكی حرف زدن است و یك بحث انحرافی است، لذا این كه الان ما داریم پیش میرویم، در این سفری كه ما رفتیم، این سفر دقیقا در امتداد نظامی ما، میدان ما، نیروهای مسلح ما، با افتخار، با قدرت، باگذشت، با شجاعت، با ایثار، با درایت و خلاقیت این پیروزی را به دست آوردند حالا امروز شما دیدید در مقطع آتش بس و در مقطع پایان جنگ كه این بخش آن با مذاكره پیش بردیم پیاده سازی یك اشكالاتی پیدا كرده، این را هم میتوانیم با موشك جواب دهیم، هم میتوانیم با مذاكره این را حل كنیم.
طبیعتاً همه مان، یعنی ما، چه دوستان نیروهای مسلح، چه بخش دیپلماسی، مرتب البته من كه نه دیپلمات هستم، من یك رزمندهام، شاید این گونه است كه بتوانم تفهیم كنم، خلاصه به دشمن مان كه داریم با او حرف میزنیم، موضوع را دنبال كنم درك واقعی از میدان جنگ داریم، ان شاءالله این طرف راهم یك روش مبارزه میدانیم، این كار را دنبال كردیم و دیدید كه پایان جنگ را و محاصره را با گفتوگو با گفتوگو كه میگوییم با همان روش مبارزه، باهمان اتكای میدان، چون اینها مكمل هستند این كار پیش رفت از وقتی كه رفتیم آن جا بحثها شروع كردیم، نمیخواهم توضیح دهم، اگر لازم شد توضیح میدهم، آتش قطع شده، بخش عمدهای از مردم رفتند، ان شاءالله با تصمیمی كه آن جا گرفته شد، مطمئنیم با اقتدار این كار را پیش میبریم و آن تمامیت ارضی لبنان را و حاكمیت ملی لبنان را بر تمامیت سرزمین خودش ان شاءالله در این گفتوگوها به نتیجه نهایی خواهیم رساند و تا به نتیجه نهایی نرسد، رهاش نخواهیم كرد.
سوال: كمی جزئیتر بپرسم، وقتی این سفر انجام میشد، گفتند برای اجرایی و مشخص شدن ماده 13 یادداشت تفاهم انجام میشود، چرا هدف اصلی را گذاشتیم روی این ماده 13؟
قالیباف: ما به آمریكاییها بی اعتماد بودیم، بی اعتماد هستیم، روبه جلو هم نگاه میكنیم شرط عقل است كه به آنها بی اعتماد باشیم، در گفتوگو مدل مفهومی را در آن جا كارسازی كردیم و بایك نقشه راه مشخصی حركت كردیم، كه در حینی كه در یك مرحله داریم، یعنی قبلا بحث این بود كه چند مرحلهای بكنیم. در یك پك داریم این كار را انجام میدهیم، ولی آن جا مشخص كردیم به خاطر این كه ما بی اعتماد بودیم، وقتی از بند 13 میگوییم، در بند 13 میگوید بند یك، بند چهار، بند پنج، بند 10 و بند 11، اینها باید بلافاصله بعد از امضای تفاهم این پنج بند از 14 بند، یا باید بلافاصله اقداماتش انجام بشود و اقداماتش به گونهای است كه بلافاصله قابل انجام دادن است، یا باید كار اجرایی آنها شروع شود كه مطمئن شویم كه شروع شده، حالا بعد وارد بقیه بندها خواهیم شد.
طبیعتا ما این روز پنجشنبه 28 كه امضای دیجیتال شد بین دو رئیس جمهور كشور، ما باید در اولین فرصت ممكن این كار را میكردیم، البته به خاطری كه مطمئن شویم كه این كار انجام شد یكی از كارهای خوبی كه همكاران مان در هیئت مذاكره انجام دادند، دیدید كه دو اتفاق بزرگ افتاد و آن این بود كه همزمان با امضا و تفاهم نامه امضا شد، یك برداشت محاصره، كه این كه میگویم مذاكره یك روش مبارزه است، یعنی ما اگر از طریق نظامی میخواستیم این كار را انجام دهیم، حتما خسارتهای سنگین مالی داشت، حتما زمان میبرد و حتما ما آسیبهای جدی انسانی در این جا، جنگ است، جنگ روشن است، همه هزینههای انسانی، سیاسی و مادی، ولی دیدیم یك شبه این محاصره حل شد، پس نشان داد كه اگر درست حركت كنیم، مذاكره، یك روش مبارزه است و اعلام پایان جنگ هم با همان بیانیه دیدید كه این كار انجام شد و حتی دیدید در توییت ترامپ، آن بخش دومش كه برداشت، گفته بود البته تنگه دیگر از امشب آزادست، این طوری نبود، تنگه در بند 4 بود، ضوابط خودش را داشت، ما متعهد بودیم این كار را انجام دهیم، ولی در طول دوره سی روزه، این قدرت جمهوری اسلامی است، این همان قدرت حوزه نظامی و قدرت سخت ماست كه ما میتوانیم ترامپ را وادار كنیم توییت زده اش در كمتر از یك ساعت اصلاح كند.
این كار سادهای نیست، الا قدرت نرم ما با آن قدرت سخت ماست كه با هم تركیب میشوند چنین خروجی را به ما میدهد طبیعتا برای آن آزادسازی در بند 11، آن 12 میلیارد دلاری كه دو تاش شش میلیارد دلارست، آن باید انجام میشد، توافق هاش در سفر قبلی ما به دوحه این كار انجام شده بود، این جا باید امضای قطعی میشد و كار انجام میشد، این كار انجام شد، در رابطه با بحث بند 10 ما، كه فروش نفت خام ماست، كالا و پتروشیمی ما و مشتقات آن بود مهمتر از آن بحثهای مالی ما بود و بانك، بحث بیمه، بحث حمل و نقل، نگاه كنید ما هنوز، چون توافق نهایی نشده خواهش میكنم، مردم عزیز ما دقت كنند، تا توافق نشده نهایی، تحریمها هنوز هستند، پس ما باید یك ویور؟ الان بگیریم، كه بتوانیم نفت مان را بفروشیم، كار بانك مان انجام دهیم، اینها باید آزاد شود به طور موقت تا زمانی كه ما در حقیقت تحریمها به طور كامل برداریم، از الان این ویور انجام شده است، این جا این توافق نامه انجام شد، ان شاءالله در سایت اوفك؟ این میآید و كارش انجام میشود و این یكی از اقدامات مهمی بود كه در این سفر انجام شد.
یك نكته مهم دیگر كه داشتیم بحث این بود كه ما باید چارچوب چگونگی پیگیری تحقق این بندها را تا پایان شصت روز انجام میدادیم یك بحث هم این بود كه این را هم به جمع بندی رسیدیم كه به چه روشی اینها را دنبال كنیم، یك هماهنگی در سطح عالی باشد كه نكاتی كه آن جا اختلاف یا بحثی بود در هر فرصتی، بنا به نیاز، در حقیقت و من به عنوان رئیس هیئت ایرانی و رئیس هیئت آمریكایی نشست داشته باشیم كه این بحثها را حل و فصل كنیم، كه این هم از موفقیتها خوبی بود. یك نكتهای كه بسیار خوب بود این شرایطی بود كه در لبنان اتفاق افتاد.
سوال: چه تغییری بین این اتفاقی كه این جا در سوئیس رقم خورد با مورد قبلی كه امضا شد در مورد لبنان و پایان جنگ تصریح شده بود، چه تفاوتی دقیقا ایجاد شده است؟
قالیباف: من به عنوان رئیس هیئت ایرانی با رئیس هیئت آمریكایی نشست داشته باشیم كه این بحثها را حل و فصل كنیم این هم از موفقیتهای خوبی بود نكته بسیار مهم شرایطی بود كه در لبنان اتفاق افتاد.
سوال: میخواستم بپرسم چه تغییری بین این اتفاقی كه اینجا در سوئیس رقم خورد با آن مورد قبلی كه امضا شد درباره لبنان و پایان جنگ تصریح شده بود چه تفاوتی دقیقاً ایجاد شده است؟
قالیباف: آنجا ما پایان جنگ حاضر را كه شامل ایران و متحدین ما كه مقاومت است جبهه مقاومت است توافق شد كه ما یك طرف بودیم و طبیعتاً رژیم صهیونیستی و آمریكا هم یك طرف جبهه مقابل بودند این پایان جنگ این است پایان جنگ در قلمرو تمامیت ارضی سرزمینی ما برقرار شد البته ما هم چالشهایی در تنگه هرمز داشتیم دیدید كه بعضی شبها بگذریم از اینكه در دوران آتش بس خود محاصره دریایی یك جنگ بود، بیاعتمادی ما با آمریكا از اینجا است همین اتفاق هم در لبنان افتاد یعنی در لبنان هم آنها حملات نظامی را ادامه میدادند آن فجایع اتفاق افتاد كه ما به او با موشك پاسخ اسرائیل را دادیم آن روز كه حدود 100 و خردهای نفر به شهادت رسیدند در لبنان، چون خط قرمز این بود كه حتماً به بیروت حمله نكند مخصوصاً به ضاحیه بحث این بود كه در جنوب لبنان هم باید آتش بس میشد حالا اول كار یك مقدار طبیعی است تا این كار انجام بشود ولی تعمد، چون رژیم صهیونیستی با این روند مذاكرات به شدت مخالف است و خلاصه نابودی خودش را در این مسیر میبیند و میخواهد كارشكنی كند جای بحثش اینجا نیست ادلههای زیادی دارد نمیخواهد زیر بار این تفاهم برود دیدید كه چندین نوبت هم ترامپ تلاش كرد دستور داد بعضی اوقات از ادبیات شأن خودشان با خودشان استفاده كردند كه بتوانند او را از این كار منصرف كنند ولی حوادث كه اتفاق افتاد ما به سرعت رفتیم كه به هر حال اگر این اتفاق نیفتد به معنای اینكه توافقنامه پیش نمیرود باید میرفتیم شما دیدید با ورود ما به آنجا و نشستن مذاكرات و پیگیری كردن هم آتش كم شد و دیدید در دو روز متوقف شد الحمدلله در مذاكرات هم به نتایجی رسیدیم كه ساز و كاری برایش درست كردیم كه ایران و آمریكا هر دو باید ضمانت كنند این تمامیت ارضی و حاكمیت ملی لبنان را بر قلمرو و سرزمین خودش بین این دو است كه باید دنبال بشود.
سوال: تفاوت اصلی در این ضمانت است، درباره حاكمیت و تمامیت سرزمینی.
قالیباف: در بند 1 آنجا در متن تفاهمنامه آمده كه باید ضمانت بشود آن بود، باید اجرا میشد این ضمانت.
سوال: الان آنها ضمانت كردند؟
قالیباف: بله، حالا در این محیط یعنی یك مركزی آنجا توافق كردیم باشد در حد هماهنگیها كه آنجا ممكن است رژیم بگوید اینها حمله كردند من پاسخ دادم، اینها را حل و فصل كنند كه مردم بیایند سر زندگیشان، آن جاهایی كه آنها آمدند تصرف كردند و حاكمیت ملی لبنان را نقض كردند به عقب برگردند و حاكمیت ملی لبنان را به رسمیت بشناسند اینها را انشالله اعمال كنند و بر این كار نظارت داشته باشند ما هم مرتب پیگیری این كار را خواهیم كرد.
سوال: یكی از موارد مورد تاكید هم از زبان شما و هم از زبان دیگر مقامات این بود كه وضعیت تنگه هرمز به شرایط قبل از جنگ بر نخواهد گشت، میخواهم بدانم به طور مشخص در این دیدارهایی كه داشتید و در آن نتیجهای كه به آن رسیدید در این سفر چه تفاوتی كرد و چه تصمیم گیری درباره تنگه هرمز شد؟
قالیباف: بند 5 را كه اشاره كردم جزو آن پنج بند كه گفتم بند 1، بند 4، بند 5، بند 5 تنگه هرمز است همین الان كه در پرواز هستیم به مقصد تهران انشاالله آنجا پیاده بشویم باید بلافاصله سوخت بزنیم و ادامه پرواز به سمت عمان برویم.
سوال: خبر جدید هم به ما دادید.
قالیباف: بله، من این را هم بگویم من وقتی رفتم بعد متوجه شدم این دوستان ما در برنامه به وقت ایران كه انصافا یكی از برنامههای خوب است من فرصت كم میكنم ولی هر لحظاتی یا بعضا دقایقی فرصت میشود میبینم مخصوصا بحثی كه هست انصافا این سه جوان عزیزمان در بحثهای كارشناسی در موضوعات من فكر میكنم یكی از برنامههای خوب است البته یك جایی از آن را هم نقد دارم ولی انصافا با دادههایی كه دارم با اطلاعاتی كه .. دیدم آنجا میگفتند كه كاشكی این طور میشد كه فرودگاه مهرآباد را میبستند كه اینها به سوئیس نمیرفتند، من میخواهم به آن عزیزان بگویم كه ما اگر به سوئیس نمیرفتیم در هر لحظه خون بیشتری میریخت از مسلمانان از انسانها، از شیعیان، ما موظف هستیم این كار را دنبال كنیم و الان هم شما میگویید تنگه هرمز میگویم ما الان این جا مینشینیم سوخت میگیریم انشاالله آنها سوخت بدهند كه برویم این تثبیت مدیریت ایرانی را هم در تنگه هرمز را انشاالله مستحكم كنیم.
سوال: قرار است یك خط تماس گذاشته شود؟
قالیباف: الان خدمت شما عرض میكنم شاید من جزو نفرات اولی بودم در همان آغاز جنگ كه هنوز آتش بس نبود من یك توئیت زدم به روشنی این را گفتم، گفتم همه بدانند كه هرگز دیگر اداره تنگه به قبل از جنگ باز نخواهد گشت، ما البته قوانین بین المللی را به طور دقیق اجرا میكنیم، یعنی این را بدانند این را تبدیل به ضد خودش كسی تبدیل نكند، با رعایت همه قوانین بین المللی این جا با ترتیبات ایرانی كه در همین بند 5 هم در حقیقت آمده، البته الان همین طور كه در لبنان در جای دیگر ممكن است مشكلاتی باشد در همین تنگه هرمز مشكلاتی است، دیدید كه بعضی شبها ضد و خورد هم میشد، آنجا یك توافق كردیم كه یك هماهنگیهایی باشد یك خط تلفنی باشد یك مركزی كه هر ابهامی وجود دارد حرفی هست با آن مركز تماس بگیرند در این دوره سی روزه بر اساس همان ماده 5 بتوانند هماهنگیهای نزدیكی بكنند كه كشتیهایی كه میخواهند عبور كنند با ایمنی بیشتر و با سرعت بیشتر انشاالله بتوانیم شرایط تنگه را از جهت تردد و حجم تردد بتوانیم فعال كنیم و اقتصاد منطقه رونق میگیرد، اقتصاد جهانی هم رونق میگیرد و بتوانیم پیش برویم.
سوال: یعنی در واقع اجازه و مجوز از طریق این خط تماس چه برای كشتیهای آمریكایی.
قالیباف: نه، این اصلا اجازه مجوز نیست اجازه مسیر خودش را دارد آنهایی كه احساس نگرانی دارند، همان اتفاقاتی كه فرضا اعتراضاتی ممكن است آمریكاییها داشته باشند، ممكن است بخشی از كشورهایی كه میخواهند عبور كنند، هر اتفاق یا حادثهای باشد كه لازم میشود روشنگری بشود با اینجا تماس بگیرند، چون مدیریت تنگه با ما است، ما براحتی مدیریت میكنیم، اگر مشكلی هست حل و فصل میكنیم این كار را فراهم میكنیم كه اتفاقی نیفتد، چون میخواهیم تنگه به سمت نرمال خودش برود كه بتواند به سرعت به فعالیتهای اقتصادی خودش برگردد.
سوال: من تقریبا سوالهای اصلیام را درباره یادداشت تفاهم و آن چیزی كه نتیجه سفر سوئیس بود پرسیدم ولی بعنوان یك خبرنگار دوست داشتم این سوال را بپرسم و كنجكاو بودم كه بدانم در آن جلسه 80 دقیقهای چه گذشت؟ آن چیزی كه قابل بیان است و نگاه شما به آن چه بود و در كل چیزی كه پشت درهای بسته بود و از دید ما خبرنگاران دور بود و نمیدیدیم.
قالیباف: دو سه تا اتفاق افتاد كه بگویم یك اتفاق در آن جلسه چهارجانبه ما به هر حال یك اصولی را رعایت میكنیم، ما هرگز تا الان كه این جا هستیم نمیخواهیم در یك قاب با آمریكاییها باشیم، لذا دوستان میانجی ما خیلی در این بحث اصرار داشتند كه بهرحال این دیگر آغاز گفتوگوها است برای ادامه مذاكرات و اینها، ما گفتیم قطعا برای ما این جا حضور پیدا نمیكنیم و ما حتما در آن قاب نمیآییم شما خودتان میتوانید اگر هر بحثی دارید با طرف آمریكایی و میانجیها باشند ما برای مذاكره میآییم بدون این كه در یك قاب باشیم. این هم دلیل دارد كه حالا وقت آن این جا نیست كه توضیح بدهم طبیعتا ما آن زمان وارد سالن شدیم و بحث هایمان را شروع كردیم. بحثها خوب داشت پیش میرفت بحثی هم نبود تقریبا انتهای بحثها بودیم كه برای بخش دوم وارد بشویم، منتها من متوجه شدم در همین بخشی كه ما داشتیم گفتوگو میكردیم ترامپ به صورت تهدیدآمیز شدید هم نسبت به هیئت مذاكره كننده، هم نسبت به رئیس جمهور ما، هم نسبت به حمله به سرزمین ما، صحبت كرده بود. من همان جا به آقای ونس گفتم آقای ونس ما این جا داریم گفتوگو میكنیم و امضا كردیم، بند اول این این جا است كه تهدید و زور نباشد، ولی امروز رئیس جمهور شما تهدید و زور گفتند بدانید كه ما هیچ وقت در زمان تهدید و زور مذاكره نمیكنیم، ما مذاكره را تمام كردیم و از جلسه آمدیم بیرون دیگر هم به جلسه برنگشتیم حتی پیگیری وقت ملاقاتی كه بودند كه حالا یك ملاقاتی با هیئت آمریكایی با حضور میانجیها داشته باشیم این را دیگر قبول نكردیم ترك جلسه كردیم ولی نخست وزیر محترم پاكستان و اقای عاصم منیر بعنوان میانجی، نخست وزیر و وزیر خارجه قطر اینها آمدند پیش من با هم صحبت كردیم آنها نكاتی داشتند گفتم ما با شما صحبت میكنیم آنها نظرش این بود كه بهرحال این مقطع را به جمع بندی برسانیم گفتیم با شما ما صحبت میكنیم ولی فعلا با هیئت آمریكایی صحبتی نداریم، لذا آن صحبتها البته بحث صحبتهایی كه در 80 دقیقه صحبت شده بود بعد كه این معلوم شد این اتفاق افتاده آن را جمع بندی كردیم جمع بندی همان بیانیهای بود كه دو میانجی ما قطر و پاكستان دادند و به نظر من دستاورد خوبی بود بریا این سفر مخصوصا بحث تنگه و بحث لبنان، بحث ویور نفت و بحث مربوط به آزادسازی پولها كه یكی از گامهایی است كه پیش میبریم البته ما معتقدیم كه باز هنوز اول كار هستیم و باید تلاش كنیم انشاالله كه آن 4 میدانی كه من در مصاحبه اشاره كردم نیروهای مسلح ما در میدان نظامی و قدرت ما باید محكم و نیازمند یك نوسازی جدی هستند من حتما به سهم خودم باید تلاش كنیم آنها را نیروهای مسلح چه تجهیزات شان، چه خود پرسنل نیروهای نظامی را به ایشان توجه داشته باشیم، حتما بحث مردم توجه در حوزه خیابان و مردم، میدانی است كه هم میدان نظامی، هم میدان دیپلماسی نیازمند این حضور خیابانی و میدانی مردم ما است واقعا این یك اتفاق بزرگ است كه افتاده، طبیعتا میدان دیپلماسی را داریم دنبال میكنیم و مهمترین این است كه میدان نظامی، میدان دیپلماسی همه برویم در میدان خدمت به مردم عزیزی كه باید منفعت این كار را در حل مشكلات اقتصادی، در توسعه اقتصادی، درجبران خسارتها انشاالله انجام بدهیم.
سوال: حرف خاصی دارید برای كسانی كه تریبون دارند در داخل ایران، ولی شاید حالا دلسوزانه به این انسجام ضربه وارد میكنند؟
قالیباف: بهرحال داشتن نقد حق همه است، آگاهی حق همه مردم است، البته ما، چون در جنگ هستیم، واقعا اگر بخواهیم همه چیز را بگوییم كه همه آگاه بشوند به همان نسبت هم دشمن از اصرار ما مطلع میشود پس ما ناگزیر هستیم نه بی اعتمادی به مردم، بلكه بخاطر این كه دشمن سواستفاده نكند ... خیلی این حرفهایی كه بعضا میزنند شاید من این را توضیح بدهم همه قانع بشوند در این بخشها، ولی ما معذور هستیم از آن توضیح دادن به این خاطر، الان بهرحال همه ما تحت فرامین رهبری هر 4 میدان باید به پیش برویم از هرگونه حاشیه سازی پرهیز كنیم و بتوانیم منسجم كار را پیش ببریم ما یك دشمن واحدی داریم و یك اهداف بلندی وحدت داشته باشیم این را هم میگویم وحدت حول محور ولایت، نه وحدت آن چیزی كه ما میگوییم، نه وحدت آن چیزی كه ما میپسندیم، نه، وحدت آن چیزی كه فرمان رهبری است چه در جنگش، چه در صلحش، چه در مذاكره اش، چه در توسعه اقتصادی اش، در بخش فرهنگی اش، این را باید پیش ببریم فصل الخطاب كلام رهبری است و دستور رهبری.
