وزیر امور خارجه در گفتوگو با شبكه الجزیره اعلام كرد كه هیچ گونه مذاكرهای با آمریكا در جریان نیست.
شبكه الجزیره در گفتگو با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه كشور گفتگویی ترتیب داد كه مواضع ایران از سوی عراقچی درباره موضوعات مختلف از جمله مذاكره و آتش بس تشریح شد.
مجری: آقای وزیر، در خصوص مذاكرات، دیدگاهی در آمریكا وجود دارد مبنی بر اینكه مذاكرات در جریان است و ایران شرایط آمریكا را پذیرفته است. نظر شما درباره این موضع چیست؟
عراقچی: مذاكرات در ادبیات روابط بینالملل تعریف خاص خود را دارد. زمانی است كه دو كشور كنار یكدیگر مینشینند و برای رسیدن به توافق گفتگو می كنند. چنین چیزی الان میان ما و ایالات متحده وجود ندارد. اما گاهی كشورها از طریق تبادل پیام، چه مستقیم و چه غیرمستقیم با یكدیگر ارتباط برقرار میكنند. این را مذاكره نمینامند. با این حال، چنین تبادل پیامهایی میان ایران و ایالات متحده وجود دارد. ما پیامهایی از طرف آمریكا دریافت میكنیم؛ برخی مستقیم و برخی از طریق دوستانمان در منطقه است.در هر جا كه لازم باشد، به این پیامها پاسخ میدهیم. بنابراین تاكنون هیچ مذاكرهای شكل نگرفته و ادعاهایی كه در این زمینه مطرح میشود، صحیح نیست. تبادل پیام كه گاهی از طرف ما حاوی هشدارهایی است یا طرف مقابل نكته ای دارد، اسمش مذاكره نیست اما روند جریان دارد.
مجری: شما از تبادل پیام مستقیم صحبت كردید. منظورتان چیست؟ آیا ارتباطی با طرف آمریكایی وجود دارد یا این همان تبادل از طریق واسطه هاست؟
عراقچی: تبادل از طریق واسطه ها جریان دارد. آقای ویتكاف هم مانند گذشته كه پیام هایی را برای من می فرستاد، اكنون نیز بهصورت مستقیم پیامهایی ارسال می كند. همانطور كه گفتم، این به هیچوجه مذاكره نیست، بلكه نوعی تبادل پیام است كه میتواند در شرایط صلح یا جنگ نیز انجام شود و اكنون در حال انجام است.
مجری: در دولت آمریكا گفته میشود كه در ایران هم طرفهایی وجود دارند. آیا واقعاً طرف دیگری غیر از طرفهای شناختهشده با آمریكا ارتباط دارد؟ آیا نشانهای از اختلاف یا چنددستگی در نظام سیاسی ایران وجود دارد؟
عراقچی: نه اصلا، بههیچوجه چنین چیزی صحت ندارد. تمام پیامهایی كه مبادله میشود از طریق رسمی وزارت امور خارجه یا با اطلاع وزارت امور خارجه انجام میگیرد. سرویس های امنیتی نیز معمولا تماس هایی را دارند. ولی همه اینها در یك چارچوب مشخص، از طریق دولت و تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی ایران صورت میگیرد. یك مدیریت واحدی بر همه این امور وجود دارد و بحثی از چندگانگی یا مراكز مختلف تصمیمگیری مطرح نیست.
مجری: نظر شما درباره ادعای رئیسجمهور آمریكا مبنی بر پاسخ ایران به 15 درخواست آمریكا چیست؟
عراقچی: ما تاكنون هیچ پاسخی به این طرح 15مادهای آمریكا ندادهایم. هیچ پاسخی ارائه نشده است.
مجری: گفته شده شما پنج شرط را مطرح كردهاید. آیا واقعاً به این شروط پاسخ دادهاید؟
عراقچی: خیر، از طرف ما هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن پنج ماده یا پنج بند، مربوط به گمانهزنی یكی از رسانهها بوده است. این كار رسانههاست كه چنین مواردی را مطرح و اوضاع ارزیابی میكنند.اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح امریكایی داده نشده است.
مجری: وضعیت مذاكرات چگونه است؟ آیا میتوان از پیشرفت صحبت كرد یا هنوز شرایط پیچیده است؟
عراقچی: هنوز هیچ تصمیمی از طرف ما گرفته نشده است. ملاحظات زیادی داریم. شروط ما برای پایان جنگ كاملاً روشن است. ما آتشبس را نمیپذیریم؛ بهدنبال پایان كامل جنگ هستیم، نهتنها در ایران بلكه در كل منطقه. همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تكرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران گردد. موضع ما كاملاً روشن است.
مجری: گفتید زمینهای برای مذاكره وجود ندارد. این زمینه در چه شرایطی فراهم خواهد شد؟
عراقچی: زمانی كه مدیریت عالیه جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه برسد كه منافع مردم ایران از این طریق تأمین میشود، دستورات لازم به دستگاههای اجرایی از جمله وزارت امور خارجه داده خواهد شد. هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است.در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریكا و رژیم صهیونیستی، دنبال میشود. هر زمان كه لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
مجری: برخی میگویند ایران نگران است كه در حین مذاكرات، دوباره مورد حمله قرار گیرد. آیا این موضوع مانع مذاكرات است؟
عراقچی: البته هجوم الان جریان دارد. ولی نكته شما درست است.واقعیت این است كه تجربه خوبی از مذاكره با آمریكا نداریم. یكبار مذاكره كردیم و توافق شد، اما آمریكا بدون دلیل از آن خارج شد.در سال گذشته و امسال نیز دو بار مذاكره كردیم و نتیجه آن حمله بود. بنابراین هیچ اعتمادی وجود ندارد كه از طریق مذاكره به نتیجه برسیم و این اعتماد در حد صفر است. طبیعی است هر موقع كه پیشنهاد مذاكره از سمت آنان داده می شود اولین موضوعی كه بررسی اش ضروری است این است كه آن ها در این پیشنهاد خود چقدر صداقت دارند، ما هیچ صداقتی نمی بینیم. اعتماد وجود ندارد و برای ایجاد اعتماد، باید اقدامات بزرگی انجام شود. اینكه جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد یا نه یك موضوع دیگر است اما برای ما موضوع اول در بررسی هر پیشنهاد این است كه چقدر می شود اعتماد كرد، اما در حال حاضر هیچ اعتمادی وجود ندارد
مجری: در مورد تضمینها چه نظری دارید؟ آیا كشورهایی مانند پاكستان، مصر و تركیه میتوانند تضمین دهند؟
عراقچی: طبیعی است ضمانت یك یا دو كشور كافی نیست. حتی تجربه نشان داده ضمانت شورای امنیت هم كافی نیست. ایدههایی در این زمینه از سوی دوستان ما مطرح شده كه چگونه می توان نسبت به خاتمه كامل و پایدار در جنگ ضمانت ایجاد كرد. ما در حال بررسی آنها هستیم كه اگر روزی قرار شد جنگ طبق شروط ایران خاتمه یابد چه ضمانت هایی می تواند موثر باشد.
مجری: نظر شما درباره تهدید به حمله به زیرساخت ها و منابع انرژی ایران چیست؟
عراقچی: بارها ما را امتحان كردند ماضرب العجل نمی پذیریم. برای ما تامین امنیت و حقوق مردم ایران مهم است. هیچكس نمی تواند برای ما ضرب العجل تعیین كند. ضرب الاجل های ساختگی جز اینكه كار را سخت تر كند فایده ای ندارد و شاهد بودید این ضرب العجل دوبار تمدید شده است. رئیس جمهور امریكا اصولا باید رویكرد خود را عوض كند. با مردم ایران نمیتوان با زبان تهدید و ضرب الاجل صحبت كرد. مردم ایران بزرگ، مستقل و دارای تمدن و فرهنگ غنی هستند. باید با احترام با آنها سخن گفت، در غیر این صورت در میدان پاسخ خواهند داد.
مجری: دیدگاه ایران درباره تنگه هرمز چیست؟
عراقچی: تنگه هرمز در آبهای داخلی ایران و عمان قرار دارد، نه آبهای بینالمللی. بنابراین طبیعی است منافع ایران و عمان در خصوص تردد از تنگه هرمز باید لحاظ شود. در حال حاضر این تنگه باز است، اما برای كشتی های كشورهایی كه با ما در جنگ هستند بسته است. طبیعی است كه در زمان جنگ به دشمنانمان نمی توانیم اجازه دهیم از آب های داخلی ما برای تردد استفاده كنند. كشتی كشورهای دیگر به خاطر ترس از ناامنی در منطقه و قیمت بالای بیمه خودشان از تنگه عبور نمی كنند.برخی از آن ها با ما وارد گفتگو شدند و ما برای خیلی از آن ها به ویژه دوستانمان ترتیباتی قائل شدیم كه عبور امن داشته باشند. اینكه پس از جنگ چه ترتیباتی اتخاذ می شود به ایران و عمان مربوط است. البته ما در این خصوص منافع دوستان خود در منطقه و خارج از منطقه را در نظر میگیریم. از نظر ما تنگه هرمز میتواند یك آبراه صلح برای عبور امن و آرام همه كشورها باشد، اما تامین امنیت كشتی ها و تردد آن ها و مسائل زیست محیطی نیازمند سازوكار مشترك میان كشورهای ساحلی یعنی ایران و عمان است.
مجری: در مورد تهدید حمله به جزایر یا حمله زمینی چه نظری دارید؟
عراقچی: یكبار قبلا به این سوال جواب دادم و گفتم ما منتظریم. فكر نمیكنم آنها جرأت چنین كاری را داشته باشند. تلفات زیادی خواهند داشت. البته ما طالب این نیستیم همانطور كه خواهان جنگ نبودیم و آن را شروع نكردیم ولی از خودمان دفاع جانانه ای كردیم. تلفات وخسارات به تجهیزات و تاسیسات آن ها (دیدید چه بلایی بر سر آواكس آمد یا تانكرهای سوخت رسان) وارد آمد؛ ما به خوبی بلدیم از خود دفاع كنیم. در جنگ زمینی حتی خبره تر و مجهزتر هستیم. ما برای مقابله با هر تهدید زمینی كاملاً آماده هستیم و تجربه كافی داریم. امیدواریم چنین اشتباهی نكنند.
مجری: آیا ممكن است دامنه جنگ به بابالمندب و دریای سرخ گسترش یابد؟
عراقچی: بحث باب المندب به كشورهای آن حوزه مربوط می شود، یمن به ویژه سیاست های خود را دارد قبلا هم برای حمایت از مردم فلسطین اقداماتی را انجام دادند اگر الان هم تصمیم بگیرند اقداماتی انجام دهند به خودشان مربوط است.ما از كسی تقاضایی نداریم و بلدیم از خودمان دفاع كنیم ولی اگر گروههایی در منطقه تصمیم به حمایت بگیرند، این تصمیم خودشان است.
مجری: آیا پایان جنگ شامل كل منطقه خواهد بود؟
عراقچی: از نظر ما پایان جنگ در ایران باید شامل و كامل در كل منطقه باشد، یعنی وقتی از خانمه جنگ صحبت می كنیم از خانمه جنگ در ایران، لبنان، عراق و یمن صحبت می كنیم. ما بهدنبال صلح در كل منطقه هستیم.
مجری: آیا این گروهها آماده مذاكره با آمریكا هستند؟
عراقچی: فعلا قرار بر مذاكره نیست هر زمان كه تصمیمی گرفته شد در آن خصوص هم فكر می كنیم.
مجری: موضوع مهم دیگر زمانمندی چهارتا شش هفته آب اعلام شده از سوی امریكاست، در مورد احتمال ادامه جنگ چه نظری دارید؟
عراقچی: ما برای دفاع از خودمان هیچ مهلتی قائل نیستیم و تا هر جا كه لازم باشد و به هر شكل از كشور و مردم خود دفاع خواهیم كرد. برای ما مهم نیست دشمنان ما چه مهلت هایی را برای خود در نظر گرفته اند البته توصیه ما این است كه قبل از آنكه خسارت بیشتر ببینند به این جنگ خاتمه كامل و دائم بدهند.
مجری: آیا ایران برای شش ماه جنگ آماده است؟
عراقچی:حداقل شش ماه!
مجری: آمریكا مدعی است كه سامانههای موشكی منطقه را هدف قرار داده است. نظر شما چیست؟
عراقچی: پس این موشك ها و پهپاد ها كه به سمت آنان شلیك می شود از كجا می آیند؟ در دو روز گذشته آواكس را پهپاد ارزان قیمت امریكایی از بین برد، این ها از كجا می آید؟ فكر می كنم به كمپین تبلیغاتی امریكایی ها نباید توجه كرد، دنیا هم هوشیار است و می بیند. ضربات ما به طور مستمر ادامه دارد. آن ها نتوانستند ضربات ما را قطع كنند و نتوانستند تنگه هرمز را باز كنند. از كشورهای دیگر هم درخواست كمك كردند باز همنتوانستند آن را باز كنند. الان هم برای مذاكره التماس می كنند. لذا فكر می كنم تبلیغات دشمنان توجه نكنیم. واقعیت میدان این است كه ما توان دفاعی خود را حفظ كردیم و ضربات ما با قوت ادامه دارد.
مجری: اگر مذاكراتی شكل بگیرد، اولویت ایران چه خواهد بود؟
عراقچی: در حال حاضر برنامهای نداریم. اگر به آن مرحله برسیم، اولویتها را مشخص خواهیم كرد.
مجری: در كشورهای منطقه نگرانیهایی وجود دارد كه چرا ایران به آنها حمله میكند؟
عراقچی: ما واقعا به كشورهای دوست حمله نمیكنیم، بلكه اهداف و نیروهای آمریكایی را هدف قرار میدهیم كه متاسفانه در این كشورها قرار دارند. شاید گاها خسارت جانبی هم وارد شود اما هدف ما حمله به اهداف امریكایی است. هیچكس نمی تواند انكار كند كه آمریكا از خاك و فضای این كشورها برای حمله به ایران استفاده میكند و این یك واقعیت است. اسناد و مدارك زیادی در این خصوص وجود دارد حتی خود امریكایی ها اعتراف كرده اند كه موشك های هایمارس كه برد كوتاه دارند به ایران شلیك می كنند. آیا آن ها را 2 هزار كیلومتر دورتر شلیك می كنند؟ نه از منطقه شلیك می شوند. هواپیماهای آن ها كه از ناو بلند می شوند كجا سوخت گیری می شوند؟ توسط تانكرهای سوخت رسان كه در پایگاه های آن ها هستند سوخت رسانی می شوند اصلا راه دیگری ندارند. ما فقط اهداف امریكایی و مكان هایی كه به نیروهای امریكایی خدمات می دهند یا مكان هایی كه این نیروها تجمع می كنند، را هدف قرار می دهیم.روزنامه های امریكایی اعتراف كردند نیروهای امریكایی به هتل ها می روند و در واقع از مردم خلیج فارس به عنوان سپر انسانی استفاده می كنند. چرا این واقعیات را نمیبینند؟ این جنگ را امریكا و رژیم صهیونیستی با استفاده از پایگاه هایشان در منطقه شروع كردند. دوستان ما در منطقه خلیج فارس بابد از امریكا گله مند باشند چرا هیچوقت تجاوز امریكا را محكوم نكردند؟ ما را به خاطر دفاع از خودمان محكوم می كنند. ما علاقه مند هستیم دوستانمان در منطقه با افتخار و عزت زندگی كنند. ما به سیادت عربی احترام میگذاریم و به دوستانمان احترام می گذاریم در حالی كه دوستان امریكایی شانچه توهین هایی به رهبران كشورهای حاشیه خلیج فارس كردند ولی ما با آن ها با احترام صحبت می كنیم. و خواهان یك روابط محترمانه و دوستانه هستیم.
مجری: آینده روابط ایران با منطقه چگونه خواهد بود؟
عراقچی: قبول دارم كه در آینده كار سختی برای اعتماد سازی داریم ولی مطمئنم با توجه به حسن نیتی كه از سمت ما وجود دارد، با رفتار اسلامی كشورهای عربی و اهداف مشتركی كه وجود دارد، قادریم اعتماد را دوباره برقرار كنیم. ما به روابط دوستانه و مبتنی بر احترام با كشورهای منطقه اعتقاد داریم. امنیت خلیج فارس باید توسط كشورهای منطقه تأمین شود. پایگاه های امریكایی نشان داد كه ضد امنیت منطقه است. دوستان ما كه گله می كنند كه ما به آن ها حمله می كنیم چرا به امریكا گله نمی كنند كه پایگاه های امریكا نتوانست برای آن ها امنیت بیاورد. وجود پایگاه های امریكایی در منطقه مخل امنیت است و ما در آینده باید به یك تصمیم مشترك برسیم كه در كنار هم با امنیت زندگی كنیم، امنیت یك ساختار دسته جمعی می خواهد، نمی شود یك طرف امنیت باشد یك طرف نباشد. همینطور رفاه، پیشرفت و سعادت هم باید دسته جمعی باشد. اگر امنیت پایدار می خواهیم باید از نیروهای خارجی دل بكنیم و به خودمان تكیه كنیم.
